گزارشهای اخیر از نشستهای رهبران کوکاکولا نشان میدهد که این شرکت در حال ورود به فاز جدیدی است که مدیران آن را «تمرکز بر نفوذ و ترغیب» به جای «قدرت قیمتگذاری» توصیف میکنند. بر اساس تحلیلهای منتشر شده، کوکاکولا در حال تغییر تمرکز خود از «قیمت به اقناع» (Price to Persuasion) است؛ جایی که پلتفرمهای دیجیتال، هوش مصنوعی و اجرای استراتژیها در داخل فروشگاهها برای ایجاد تقاضا، اهمیت حیاتی پیدا کردهاند.
تغییر پارادایم: از تورم به اتوماسیون خلاق
در دو سال گذشته، بسیاری از شرکتهای کالاهای مصرفی برای جبران هزینههای فزاینده، به افزایش قیمتها متکی بودند. اما با فروکش کردن فشارهای تورمی، این استراتژی به بنبست رسیده است. اکنون رشد شرکتها به متقاعد کردن مصرفکنندگان برای خرید بیشتر یا انتخاب محصولات با حاشیه سود بالاتر بستگی دارد.
هوش مصنوعی راهکاری برای اصلاح این متقاعدسازی در مقیاس انبوه ارائه میدهد. کوکاکولا با استفاده از دادهها، پیامهای تبلیغاتی را شکل میدهد، مخاطبان را هدفگذاری میکند و کمپینها را بهصورت لحظهای (Real-time) تنظیم میکند.
آزمایش AI در خط مقدم بازاریابی
گزارشها حاکی از آن است که کوکاکولا در حال آزمایش سیستمهای مبتنی بر هوش مصنوعی برای خودکارسازی بخشهایی از فرآیند تبلیغات است، از جمله:
- نگارش سناریوها (Scripts): تولید متنهای تبلیغاتی هوشمند.
- تولید محتوای شبکههای اجتماعی: آمادهسازی سریع پستها برای پلتفرمهای مختلف.
- تولید تصاویر و استوریتلینگ: استفاده از هوش مصنوعی مولد (Generative AI) برای خلق جلوههای بصری و روایتهای برند.
این شرکت به جای تکیه صرف بر آژانسهای تبلیغاتی یا چرخههای طولانی تولید خلاقانه، در حال بررسی راههایی برای کوتاهتر کردن مسیر «ایده تا اجرا» است.
هوش مصنوعی؛ فراتر از کاهش هزینه
نکته متمایز در پرونده کوکاکولا این است که این شرکت به AI تنها به عنوان ابزاری برای کاهش هزینه نگاه نمیکند، بلکه آن را بخشی از یک تغییر استراتژیک در مدل عملیاتی خود میبیند. با تمرکز بر «متقاعدسازی»، کوکاکولا سیگنال میدهد که ارزش واقعی هوش مصنوعی در شکلدهی به تقاضا نهفته است، نه فقط در بهبود کارایی.
این استراتژی شامل استفاده از AI برای تحلیل رفتار مصرفکننده، شخصیسازی پیامها برای بازارهای مختلف و حمایت از تیمهای محلی با محتوای تطبیقپذیر است. این رویکرد دقیقاً با مفاهیم خردهفروشی هوشمند (Smart Retail) و بهبود تجربه مشتری (Customer Experience) که امروزه ترند اصلی بازار هستند، همسو است.
مدل ترکیبی: انسان در کنار ماشین
علیرغم سرمایهگذاری سنگین، کوکاکولا اعلام نکرده است که هوش مصنوعی جایگزین تیمهای خلاق یا آژانسها خواهد شد. در عوض، جهتگیری فعلی نشاندهنده یک مدل ترکیبی (Hybrid Model) است؛ جایی که اتوماسیون وظایف تکراری و دادهمحور را بر عهده میگیرد و تیمهای انسانی بر هدایت صدای برند و مفاهیم کلان کمپینها تمرکز میکنند.
نگاهی به آمار جهانی
طبق نظرسنجی جهانی مککینزی در سال ۲۰۲۴، حدود یکسوم سازمانها در حال حاضر از هوش مصنوعی مولد در حداقل یکی از عملکردهای تجاری خود استفاده میکنند که بازاریابی و فروش در صدر این حوزهها قرار دارند.
نتیجهگیری برای کسبوکارها
حرکت کوکاکولا نشاندهنده یک الگوی گستردهتر است: پذیرش هوش مصنوعی در حال حرکت به سمت بخشهای «بالادستی» استراتژیهای تجاری است. اگر AI بتواند به کسبوکارها کمک کند تا تقاضا را با دقت بیشتری شکل دهند، ممکن است وابستگی به افزایش قیمتها یا کمپینهای تودهای (Mass-market) به حداقل برسد.

حرکت کوکاکولا از افزایش قیمت به سمت متقاعدسازی مبتنی بر هوش مصنوعی نشان میدهد که AI دیگر فقط ابزار کاهش هزینه نیست، بلکه وارد لایه استراتژی و تصمیمسازی شده. بهخصوص مدل ترکیبی انسان و ماشین میتواند الگوی خوبی برای برندهای خردهفروشی و کسبوکارهای دادهمحور باشد.